Kroonsteentjes onder de balie, losse kabels. Vloerbedekking, versleten onder miljoenen dralende voeten voor boekenkasten. Zo’n 45 jaar geleden werd Van Someren & Ten Bosch voor het laatst opgeknapt. Nu is boekhandel in Zutphen opnieuw aan de beurt.
Bijzonder moment.
Donderdag 22 januari is het zover. Dan haalt het hele team alle boeken uit de zaak: 208 kratten vol. Elk krat krijgt een sticker, elke sectie wordt leeggehaald. Literatuur, kinderboeken, de ‘Terloops-reeks’ van Van Oorschot: alles gaat tijdelijk in de opslag.
Van Someren & Ten Bosch gaat verbouwen. Of liever: krijgt een bescheiden upgrade, vindt Rutger van der Velde, sinds de zomer van 2025 eigenaar van de boekhandel. Met zijn familiebedrijf Van der Velde Boeken nam hij de zaak over. De dagelijkse leiding ligt bij Jitsina Kluppels.
Wat blijft, wat gaat
De boekwinkel waar de tijd lijkt stil te staan – en die juist daarom zo geliefd is – gaat vernieuwen. „Zo kunnen we door naar de volgende 45 jaar”, zegt Van der Velde. Het is voor hem een ‘hele eer’ om zo’n oude zaak een nieuwe jas te geven.
Dat gaat bewust zorgvuldig. „Iconische elementen zoals de trap, de kleuren en de eregalerij blijven zoals ze zijn”, zegt Van der Velde. „En ik heb de klusjesman speciaal gevraagd niet aan die lamp te komen.” Hij wijst geestdriftig naar de Rietveld-lamp die al decennia in de winkel hangt.
Wat wél verandert: de vloer wordt van hout, de muren krijgen een nieuwe laag verf – maar wel in hetzelfde Noordzee-blauw. „De kassa draait een kwartslag”, vertelt Kluppels. „Zo ontstaat meer ruimte en zien we de binnenkomende mensen beter. Daar komt ook onze werkplek. Die zit nu onder en achter de trap – eigenlijk te ver van de deur. We willen toegankelijker zijn, makkelijker te benaderen.”
Nu naar straks
Die zorgvuldige aanpak past bij de nieuwe eigenaar. Van Someren & Ten Bosch, opgericht in 1844, kent dezelfde soort wortels als zijn eigen familiebedrijf Van der Velde Boeken. Dat begon in 1892 in Leeuwarden, op de hoek van de Doelensteeg.
‘Iedere stad verdient zo’n boekhandel’
De overgrootvader van Rutger van der Velde nam daar een boekwinkel over die al sinds 1832 bestond. Hij verbond zijn naam aan de zaak die zou uitgroeien tot een van de bekendste zelfstandige boekhandels van Noord-Nederland.
In 1996 was Van der Velde zelf aan de beurt: vers van de boekenvakopleiding nam hij het familiebedrijf over. Sindsdien groeide Van der Velde Boeken gestaag, vooral door overnames.
„Iedere stad verdient een goede, zelfstandige boekhandel”, zegt Van der Velde. „Door ook bewust te kiezen voor grotere zaken in grotere steden, verzekeren we ons van assortiment en kwaliteit. Daardoor kunnen we kleinere winkels ondersteunen.”
Nieuwe eigenaar, oude ziel
Inmiddels telt Van der Velde Boeken tien vestigingen, voornamelijk in het noorden en oosten van het land. Elke winkel heeft een eigen karakter. Bij overnames geldt steeds dezelfde aanpak: de identiteit blijft, de organisatie erachter wordt sterker.
Zo ging het ook bij Van Someren & Ten Bosch. Toenmalig eigenaar Ine Soepnel vond in Van der Velde Boeken een partij met een authentiek boekenhart, die de winkel zou voortzetten zonder aan de ziel te tornen. Mét de voordelen van een groter netwerk, flexibele bevoorrading en toegang tot een breder assortiment.
Van der Velde voelde geen behoefte zijn eigen naam op de gevel te zetten. „Van Someren & Ten Bosch moet Van Someren & Ten Bosch blijven.”
Wel nam hij Kluppels mee. Een leuk detail: haar eerste bijbaantje – ze was zestien – had ze ooit bij Van der Velde in de winkel.
Subtiele verandering
Dat de overname geruisloos verliep, merkten ook klanten, zegt Kluppels. „Bijna het hele team bleef. En het is fijn dat Ine zelf nog twee dagdelen per week in de winkel is. Bovendien delen we hetzelfde grote literatuurhart.”
Zo subtiel moet ook de verbouwing zijn. „Bij de trap komen hogere kasten”, vertelt Kluppels. „De looproutes worden praktischer en de kinderboekenhoek ruimer, zodat bezoekers makkelijker een rondje door de winkel kunnen maken. Ook met kinderwagen of rollator.”
„Het boek moet nog beter tot zijn recht komen”, voegt ze toe. „Nu staan er soms prachtige titels op de grond tegen de kasten geleund. Dat is sfeervol, maar niet ideaal: ze beschadigen.”
Als alles volgens planning verloopt, opent de boekhandel over vier weken opnieuw de deuren. „We mikken op zaterdag 21 februari”, zegt Kluppels. „Dan gaan we iets feestelijks doen.” Wat precies? „Een signeersessie misschien, met… o nee, dat ga ik zeker nog niet verklappen.”
