Hogeschool Saxion heeft drie subsidies voor drie projecten ontvangen binnen de landelijke Take-off hbo-regeling van Regieorgaan SIA. Met deze financiering krijgen drie onderzoeksgroepen de mogelijkheid om een cruciale volgende stap te zetten: het vertalen van hun onderzoeksresultaten naar concrete toepassingen voor de maatschappij en markt. De projecten richten zich op urgente vraagstukken in de zorg en circulaire economie en laten zien hoe praktijkgericht onderzoek kan bijdragen aan toepasbare oplossingen. Van de acht toegekende projecten in deze regeling, zijn er drie afkomstig van Saxion.
Hoewel toegepast hbo-onderzoek vaak al leidt tot veelbelovende inzichten en prototypes, vraagt de stap naar brede toepassing in de praktijk om extra aandacht. Deze subsidie ondersteunt juist die fase: het toetsen van technische, economische en maatschappelijke haalbaarheid, zodat innovaties succesvol hun weg vinden naar gebruikers.
Pelvique (onderzoeker Anne Pasman, lectoraat Industrial Design)
Met Pelvique werkt Anne en haar team aan een op maat gemaakt pessarium voor vrouwen met een bekkenbodemverzakking. Twee op de vijf vrouwen krijgt hier in haar leven mee te maken; in Nederland gaat het naar schatting om 3,5 miljoen vrouwen. Jaarlijks worden circa 60.000 vrouwen doorverwezen vanwege klachten, waarvan een deel uitkomt bij een pessarium als behandeling. Pelvique richt zich in eerste instantie op vrouwen met een terugkerende verzakking na een operatie. Voor deze groep blijkt een standaard pessarium vaak onvoldoende passend, waardoor klachten aanhouden of terugkomen. Met een patiënt-specifiek ontwerp dat aansluit op de individuele anatomie, werken we aan een oplossing die beter blijft zitten en effectiever ondersteunt.
Anne: “Als je een product ontwerpt, is het niet genoeg om alleen te laten zien dat het werkt. Het moet de patiënt ook echt bereiken. Juist vragen rondom workflow, toepassing in de praktijk, productie en kosten bepalen of een oplossing daadwerkelijk gebruikt wordt. Met Pelvique zetten we die stap naar de praktijk.”
CARE (onderzoeker Wouter Weijermars, lectoraat Industrial Design)
Met CARE werken Wouter en zijn team aan een alternatief voor traditionele bloedafname. Door personeelstekorten en de verschuiving naar meer zorg thuis groeit de behoefte aan een eenvoudige en betrouwbare oplossing. De VacuDraw is een herbruikbaar apparaat waarmee patiënten zelf, of met hulp van een mantelzorger, bloed kunnen afnemen via een kleine prik in de bovenarm. Enkel een kleine cartridge moet worden vervangen, wat ook kosten en afval reduceert. Het systeem sluit hierdoor aan bij maatschappelijke ontwikkelingen zoals preventieve zorg, decentralisatie en duurzaamheid. Binnen dit project onderzoekt men de technische werking, gebruiksvriendelijkheid, economische haalbaarheid en regelgeving, in samenwerking met partners uit het werkveld.
Wouter: “De uitdaging is niet alleen om een goed apparaat te ontwikkelen, maar om het zo te ontwerpen dat het werkt in de praktijk bij mensen thuis. Daarom werken we vanaf het begin samen met partners uit de zorg en het bedrijfsleven.”
PCB Valuation (associate lector Aleksandar Andreski, lectoraat Applied Nanotechnology)
Met PCB Valuation speelt Aleksandar en zijn team in op de snelgroeiende stroom elektronisch afval. In vrijwel alle elektronische apparaten zitten printplaten: de groene plaatjes met daarop elektronische componenten die ervoor zorgen dat apparaten werken. Deze printplaten bevatten waardevolle materialen zoals goud en koper, maar ook schadelijke stoffen. Het bepalen van de waarde en het sorteren van printplaten gebeurt nu vaak nog handmatig, wat leidt tot fouten en inefficiëntie. Jaarlijks wordt ca. 360000 ton aan afval printplaten verwerkt, maar dat is alleen 1/3 van het totale beschikbare volume aan afval PCBs. De rest wordt niet apart verwerkt, mede door gebrek aan kennis om de printplaten te waarderen. Binnen PCB Valuation gaan we de kansen op de markt onderzoeken voor een oplossing gebaseerd op neurale netwerken. Die zorgt voor snellere, veiligere en kostenefficiëntere verwerking van printplaten. Daarmee kunnen we waardevolle materialen beter terugwinnen en tegelijkertijd de impact op mens en milieu verminderen.
Aleksandar: “We gooien nu nog veel waarde weg omdat we elektronisch afval niet goed genoeg sorteren. Met PCB Valuation willen we ervoor zorgen dat waardevolle materialen beter worden teruggewonnen en tegelijkertijd de verwerking veiliger en efficiënter wordt.”
Van onderzoek naar toepassing in de praktijk
Met de Take-off hbo-regeling ondersteunt Regieorgaan SIA hogescholen bij het overbruggen van de kloof tussen onderzoek en toepassing. In deze fase onderzoeken de teams niet alleen de technische werking van hun innovaties, maar ook aspecten zoals marktpotentie, businessmodellen, regelgeving en opschaling. Juist dit maakt praktijkgericht onderzoek van grote waarde: het richt zich niet alleen op kennisontwikkeling, maar expliciet op oplossingen die toepasbaar zijn in de praktijk. Met drie van de acht toegekende projecten onderstreept Saxion haar positie binnen het praktijkgerichte onderzoek in Nederland. Met deze projecten laten Saxion en haar onderzoekers zien dat zij niet alleen iets willen ontwikkelen dat werkt, maar er ook voor te willen zorgen dat het daadwerkelijk gebruikt kan worden in de praktijk.
